GLEBA JAKO FUNDAMENT EKOSYSTEMÓW: JAK JĄ CHRONIĆ PRZED DEGRADACJĄ?

Ochrona gleby przed degradacją wymaga działań, które zabezpieczają jej strukturę, zasobność i bioróżnorodność. Poniżej przedstawiono najskuteczniejsze metody, które można stosować zarówno w rolnictwie, jak i w gospodarce przestrzennej czy ogrodnictwie.

.

Zapobieganie erozji wodnej i wietrznej

Erozja jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla gleb. Aby jej przeciwdziałać, warto stosować:

• rośliny okrywowe i międzyplony, które chronią powierzchnię gleby,
• pasy wiatrochronne (zadrzewienia śródpolne), ograniczające działanie wiatru,
• tarasowanie stoków na terenach nachylonych,
• uprawę zgodną z konturem terenu, która zmniejsza spływ powierzchniowy,
• mulczowanie, zabezpieczające glebę przed wysychaniem i erozją.

.

Stosowanie materii organicznej

Dodawanie materii organicznej to jeden z najważniejszych sposobów odbudowy żyzności gleby. Najczęściej wykorzystuje się:

• kompost,
• obornik,
• gnojowicę (w odpowiednich dawkach),
• resztki pożniwne,
• rozdrobnioną biomasę,
• międzyplony.

Materia organiczna poprawia retencję wody, wspiera organizmy glebowe i zwiększa zawartość próchnicy.

.

Płodozmian i różnorodność upraw

Monokultury osłabiają glebę, sprzyjają chorobom i szkodnikom oraz prowadzą do spadku zawartości składników odżywczych. Dobrze zaplanowany płodozmian:

• przywraca równowagę składników mineralnych,
• ogranicza występowanie chorób i chwastów,
• poprawia strukturę gleby,
• wspiera rozwój mikroorganizmów.

Warto włączać do płodozmianu rośliny motylkowe, które wiążą azot atmosferyczny.

.

Ochrona gleb przed zanieczyszczeniem

Aby zapobiec degradacji chemicznej:

• należy kontrolować jakość nawozów i środków ochrony roślin,
• monitorować poziomy metali ciężkich,
• unikać lokalizowania przemysłu lub składowisk odpadów na terenach rolnych,
• rekultywować gleby zanieczyszczone.

.

Wspieranie bioróżnorodności glebowej

Organizmy glebowe są fundamentem zdrowia gleby. Można je wspierać poprzez:

• ograniczenie pestycydów,
• stosowanie kompostów i humusów,
• unikanie nadmiernej uprawy,
• utrzymywanie pokrywy roślinnej,
• stosowanie roślin wspierających życie w glebie (np. facelii, koniczyny).

.

Podsumowanie

Ochrona gleby przed degradacją wymaga połączenia wielu działań: od dobrych praktyk rolniczych, przez racjonalne gospodarowanie przestrzenią, po ograniczenie zanieczyszczeń. Dzięki właściwej ochronie gleba zachowuje swoją żyzność, poprawia retencję wody, wspiera bioróżnorodność i stanowi trwały fundament dla ekosystemów oraz produkcji żywności.

.

Punkt konsultacyjny – Doradztwo klimatyczne

Starostwo Powiatowe w Biłgoraju

ul. T. Kościuszki 94

23-400 Biłgoraj

tel. 84 688 20 69

e-mail: doradztwoklimatyczne@bilgorajski.pl